Numer 04/2021

Objętość: 48 strony | Cena:  zł

Temat numeru:

Baśnie w bibliotece

Gratis:

2021 – rok Cypriana Kamila Norwida

W numerze znajdziesz m.in.:

Baśnie w bibliotece

Biblioteczny książkomat – dobra inwestycja?

Konkursy online dla młodzieży

(więcej informacji na temat poszczególnych artykułów znajduje się niżej)

Spis treści

Aktualności

W podziękowaniu dla medykówMichał Słupczyński 3

Inspiracje

Jak wprowadzić baśniowy nastrój w bibliotece?Paweł Marchel 4-5

W świecie wyobraźniMarta Tittenbrun 6-7

Tajniki warsztatu

Biblioteczny książkomatUrszula Bąkowska 8-9

Konkursy online dla młodzieżyMałgorzata Kaczmarek 10-12

Bibliotekarz w świecie baśni

Poetyka krainy elfówBeata Kania 14-17

Baśni życiorysAleksandra Guziałek 18-20

Smocze osobliwości w mitach, legendach i wyobrażeniachBeata Kania 21-23

Baśń na nowoKatarzyna Pawluk 24-27

Hans Christian Andersen: storyteller wszech czasówPaweł Marchel 28-30

Biblioteki w działaniu

Mapa bibliotecznych inicjatywAgnieszka Goliasz 32-33

Zapałki, które inspirująMariola Kowalcze 34-36

Tam, gdzie mieszkają jaroszki i utopceZofia Klimaniec 37-39

Bliżej użytkownika

Noc z… baśniąMagdalena Komór 40-41

BooklikesBeata RozmiarekAgnieszka Kajdaniak 42

Kwadrans na kawę

Krótka piłka do…Ewelina Blaut 43-45

Spis książek

5 książeczek dla maluszkaAleksandra Sobańska 46

5 popularnonaukowych tytułów dla dzieci i młodzieżyAleksandra Sobańska 47

Artykuły

W podziękowaniu dla medyków

Str. 3

Aktualności

Michał Słupczyński

W podziękowaniu dla medyków

Kolejna fala pandemii nie sprzyja organizacji wydarzeń kulturalnych. Jest natomiast świetną okazją, aby zacieśnić współpracę z przedszkolem i pokazać bibliotekę jako ważny element na mapie lokalnej społeczności. Jak udało się to zrobić kostrzyńskiej bibliotece?

Jak wprowadzić baśniowy nastrój w bibliotece?

Str. 4-5

Inspiracje

Paweł Marchel

Jak wprowadzić baśniowy nastrój w bibliotece?

Jednym z najbardziej inspirujących obszarów pracy w bibliotece jest kontakt z czytelnikiem. Jego najciekawszą formą są lekcje biblioteczne, zwłaszcza te dla najmłodszych. Ich uwagę możemy przykuwać nie tylko samą treścią lekcji, ale także innymi jej elementami. Oto trzy sposoby na wprowadzenie baśniowego nastroju podczas bibliotecznych zajęć.

W świecie wyobraźni

– czyli bajki relaksacyjne dla dzieci

Str. 6-7

Inspiracje

Marta Tittenbrun

W świecie wyobraźni

Wyobraź sobie, że stąpasz bosymi stopami po rozgrzanym słońcem piasku. Słyszysz szum fal, które rozpływają się łagodnie na brzegu morza. Gdzieś z oddali dochodzi chichot dzieci budujących zamki na plaży… Oto tekst o tym, jak wykorzystać wizualizację w pracy z dziećmi.

Biblioteczny książkomat

– dobra inwestycja

Str. 8-9

Tajniki warsztatu

Urszula Bąkowska

Biblioteczny książkomat

Najpierw pojawił się pomysł, potem przyszedł czas na badanie rynku, przetarg i wdrożenie. W Bibliotece Publicznej w Piasecznie o książkomacie myśleliśmy od dawna. Udało się nam wdrożyć to rozwiązanie w czerwcu 2020 r. i od tego czasu czytelnicy piaseczyńskiej Biblioteki Głównej mogą korzystać z tej bezkontaktowej formy wypożyczeń i zwrotów.

Konkursy online dla młodzieży

Str. 10-12

Tajniki warsztatu

Małgorzata Kaczmarek

Konkursy online dla młodzieży

Jakie konkursy warto dla młodzieży zorganizować w sieci? Co okaże się strzałem w dziesiątkę?

Poetyka krainy elfów

Str. 14-17

Bibliotekarz w świecie baśni

Beata Kania

Poetyka krainy elfów

Omówienie genezy baśni i stosowanych w tym gatunku poetyk.

Baśni życiorys

O tym, że baśń żyje w nas

Str. 18-20

Bibliotekarz w świecie baśni

Aleksandra Guziałek

Baśni życiorys

Opis ewolucji gatunku baśni oraz garść dobrych praktyk, jak wykorzystać baśń w bibliotekach.

Znamy je od lat, są dla nas oczywiste – a jednak to, że stanowią punkt wyjścia dla tylu tematów, zaskakuje. Analiza treści to tylko jedna z wielu możliwości, bo baśnie można badać w przeróżnych kontekstach: historycznym, literackim, społecznym; interesujące są historie ich spisania, a także modyfikacji, którym z różnych powodów były poddawane. Baśnie od wieków ewoluują razem z człowiekiem – poddają się konwenansom, gustom, modzie. Jak zastosować wiedzę o baśniach w praktyce bibliotecznej?

Smocze osobliwości w mitach, legendach i wyobrażeniach

Str. 21-23

Bibliotekarz w świecie baśni

Beata Kania

Smocze osobliwości w mitach, legendach i wyobrażeniach

Scenariusz lekcji dla młodzieży poświęconej smokologii.

Baśń na nowo

– czyli Czerwony Kapturek w uwspółcześnionych wersjach

Str. 24-27

Bibliotekarz w świecie baśni

Katarzyna Pawluk

Baśń na nowo

Czym się różni baśń od bajki? Jaka jest etymologia słowa „baśń”? Czy współczesny odbiorca jeszcze chce sięgać po Grimmowską klasykę? Na rynku wydawniczym wciąż pojawiają się wznowienia klasycznych historii – przykład Czerwonego Kapturka pokazuje jednak, że warto do nich wracać.

Hans Christian Andersen: storyteller wszech czasów

– scenariusz zajęć

Str. 28-30

Bibliotekarz w świecie baśni

Paweł Marchel

Hans Christian Andersen: storyteller wszech czasów

Temat/Tytuł zajęć: Hans Christian Andersen: storyteller wszech czasów.

Cele zajęć:

  • pokazanie, że baśnie, które w potocznym rozumieniu kierowane są do dzieci, mogą się przyczynić do rozwoju umiejętności przemawiania, a zwłaszcza tworzenia opowieści przyciągających uwagę słuchaczy, co stanowi jedną z najważniejszych kompetencji w społeczeństwie wiedzy; 
  • pokazanie twórczości H.C. Andersena; 
  • pokazanie drugiego, a niekiedy trzeciego dna baśni; 
  • pokazanie, że baśnie to nie tylko teksty dla dzieci, ale że także młodzież i dorośli mogą z nich korzystać i czerpać wartościowe treści; 
  • przedstawienie storytellingu i obszarów, w których może być stosowany;
  • przedstawienie podstawowych zasad tworzenia dobrych opowieści; 
  • wskazanie elementów (konkretnych fragmentów) baśni, które mają decydujący wpływ na to, że chcemy ją dalej czytać; 
  • nauczenie uczestników zajęć tworzenia historii; 
  • wskazanie na emocje, budowanie napięcia w baśniach oraz storytellingu;
  • nauczenie uczestników świadomego zastosowania środków artystycznych, metafory, personifikacji, epitetów w tworzeniu opowieści.

Grupa docelowa: 15-osobowa grupa uczniów klas VII-VIII szkół podstawowych lub szkół ponadpodstawowych.

Czas pracy: 120 minut (cykl 4 x 45 minut – więcej w szczegółowym planie cyklu zajęć).

Materiały dodatkowe:

  • teksty wybranych baśni – najlepiej skserowane materiały, po których uczniowie będą mogli pisać, rysować, robić oznaczenia; 
  • fragmenty tekstów poświęcone storytellingowi prezentujące podstawowe informacje o nim i zasady tworzenia dobrych opowieści; 
  • słowniki motywów, terminów i pojęć literackich;
  • rekwizyty dobrane do treści poszczególnych baśni podkreślające wybrane fragmenty; 
  • materiały plastyczne: kredki, pisaki, markery, bloki, brystole; 
  • prezentacja z podstawowymi pojęciami.

Metody i formy pracy:

  • prelekcja dotycząca podstawowych pojęć (baśń, bohater, storytelling); 
  • praca indywidualna – tworzenie własnej historii na dowolny temat;
  • praca z tekstem – czytanie baśni, poszukiwanie motywów, poszukiwanie środków stylistycznych i kluczowych momentów w baśniach;
  • praca z książką – poszukiwanie terminów i motywów literackich oraz cech charakterystycznych dobrej historii.

Warunki techniczne: komputer, rzutnik multimedialny.

Oferta zajęć proponowana młodzieży musi pozwolić młodym ludziom na zdobycie nowych umiejętności przydatnych w przyszłości. Wystąpienia publiczne, efektywne przekazywanie informacji, wzbudzanie zainteresowania i inspirowanie odbiorców z pewnością staną się umiejętnościami cenionymi w najbliższych latach. Zawsze będą potrzebni ludzie, którzy w ciekawy sposób przekażą światu informacje o nowych odkryciach. Już teraz moment wprowadzenia do sprzedaży nowych produktów bardzo często jest wielkim wydarzeniem medialnym. Wystarczy przypomnieć sobie Steve Jobsa i jego wystąpienia prezentujące iPhone’a czy iPoda. W działaniach bibliotecznych można połączyć literaturę z wystąpieniami publicznymi, a baśnie i bajki – ze storytellingiem. Dobrym początkiem będzie pokazanie Hansa Christiana Andersena jako jednego z największych storytellerów wszech czasów.

PRZEBIEG SPOTKANIA:

Ze względu na to, że prezentowane zajęcia tworzą cykl, trudno jest wyodrębnić dokładny ich przebieg. W przypadku każdych z nich należy się spodziewać nieco innego rozwoju sytuacji. Z pewnością elementami wspólnymi będą:

  • powitanie, krótki wstęp i wprowadzenie w tematykę zajęć; 
  • analiza tematu przewodniego zajęć i dyskusja z uczestnikami (bajki i baśnie, twórczość H.C. Andersena, analiza tekstów, storytelling, analiza wystąpień kolegów i koleżanek);
  • wykonywanie przez uczniów ćwiczeń i aktywności ze szczególnym uwzględnieniem prezentacji efektów swojej pracy przed grupą; 
  • podsumowanie zajęć i pożegnanie.

MATERIAŁY DLA ZAINTERESOWANYCH

Przeprowadzenie opisanych zajęć wymaga odpowiedniego przygotowania prowadzącego. Dotyczy to zwłaszcza części storytellingowej. Storytelling jest obecnie pojęciem modnym. Dotyczy to przede wszystkim branży marketingowej oraz wszelkiego rodzaju wystąpień publicznych. Towarzysząca człowiekowi od zarania dziejów sztuka opowiadania historii zyskuje nowy, bardziej biznesowy wymiar. W internecie bez problemu można odnaleźć materiały dotyczące storytellingu. Polecam także zaznajomienie się z treścią następujących książek (wymieniam je w kolejności przydatności do niniejszych zajęć): 

  • Tkaczyk P.: Narratologia, Warszawa: PWN, 2020.
  • Gallo C.: Sekrety storytellerów, Warszawa: Grupa Wydawnicza Foksal, 2017. 
  • Heath D., Heath C.: Przyczepne historie. Dlaczego niektóre treści przykuwają uwagę, a inne zostają zapomniane, Warszawa: MT Biznes, 2020. 
  • Donovan J.: TED. Jak wygłosić mowę życia?, Gliwice: Helion, 2016.

Dobrym źródłem wiedzy będą wszystkie pozycje, które zawierają w tytule odniesienie do storytellingu, opowiadania historii, przykuwania i utrzymywania uwagi, a także skutecznych prezentacji – zwłaszcza podczas zajęć trzecich i czwartych, na których wiedza teoretyczna będzie przekładana na praktykę w formie przygotowywania własnego wystąpienia.

PODSUMOWANIE

Proponowany scenariusz jest rozbudowany i wymaga przeprowadzenia minimum czterech spotkań. Do jego realizacji przyda się więc współpraca z nauczycielami języka polskiego, jak również z bibliotekami szkolnymi. Niestety obecna sytuacja i brak możliwości realizowania zajęć stacjonarnych nie pozwoliły jeszcze zweryfikować go w praktyce. Mam jednak nadzieję, że mimo teoretycznego (na tę chwilę) charakteru zainspiruje on bibliotekarzy
do podjęcia tematu i przeprowadzenia zajęć – jeżeli nie w całości, to chociaż we fragmentach.

Zajęcia 1
Czas trwania:
45-60 minut.
Temat: Życie i twórczość H.C. Andersena
Zajęcia 2
Czas trwania:
45-90 minut.
Temat: Jak tworzono baśnie?
Zajęcia 3
Czas trwania:
45-90 minut.
Temat: Czym jest storytelling?
Zajęcia 4
Czas trwania:
90-120 minut.
Temat: Jestem storytellerem!
  1. Przywitanie uczestników.
  2. Pogadanka na temat baśni, bajek i autorów.
  3. Próba wyodrębnienia najwybitniejszych autorów baśni i bajek.
  4. Omówienie życia i twórczości H.C. Andersena (skupienie się na ciekawostkach).
  5. Przedstawienie tematu kolejnych zajęć.
  6. Podziękowanie i pożegnanie.
  1. Przywitanie uczestników.
  2. Przypomnienie poprzednich zajęć.
  3. Krótka pogadanka na temat motywów, środków stylistycznych i kreacji bohatera.
  4. Rozdanie tekstów baśni.
  5. Czytanie baśni przez uczestników i zaznaczanie fragmentów odnoszących się do motywów, środków stylistycznych itp.
  6. Dyskusja nad motywami poparta przykładami z baśni.
  7. Podsumowanie zajęć.
  8. Podziękowanie i pożegnanie
  1. Przywitanie uczestników.
  2. Przypomnienie poprzednich zajęć.
  3. Pogadanka: czym jest storytelling?
  4. Praca z tekstem. Wyszukiwanie podstawowych praw i zasad storytellingu.
  5. Dyskusja nad zasadami storytellingu.
  6. Przygotowanie schematu dobrej historii (porównanie zasad storytellingu z treściami baśni). Praca w grupach.
  7. Zadanie domowe – przygotowanie własnej maksymalnie 5-minutowej historii na dowolny temat.
  8. Podziękowanie i pożegnanie
  1. Przywitanie uczestników.
  2. Prezentowanie historii przez uczniów.
  3. Podsumowanie zajęć i cyklu zajęć. Czy tworzenie historii jest trudne?
  4. Podziękowanie i pożegnanie.

Baśnie i bajki to dzieła literackie, które kojarzą się raczej z młodszymi grupami odbiorców. Z powodzeniem mogą jednak stanowić podstawę do zajęć dla młodzieży. Zwłaszcza gdy prezentowane za ich pomocą treści przyczynią się do rozwoju ich umiejętności – np. gdy połączymy napisane dawno temu baśnie z modnym obecnie storytellingiem.

Mapa bibliotecznych inicjatyw

Str. 32-33

Biblioteki w działaniu

Agnieszka Goliasz

Mapa bibliotecznych inicjatyw

Wskazanie ważnych i ciekawych inicjatyw bibliotek publicznych wraz z wytypowaniem inicjatywy miesiąca.

Zapałki, które inspirują

– jak ożywić region i baśń?

Str. 34-36

Biblioteki w działaniu

Mariola Kowalcze

Zapałki, które inspirują

Słynny duński pisarz z Odense znany z pięknych i wzruszających baśni od ponad stu lat prowokuje swoich wielbicieli do intrygujących wyzwań. Jaką baśniową atrakcję można zaproponować czytelnikom, by skutecznie zachęcić ich do aktywnej współpracy i popularyzować wiedzę o regionie? Na przykład wystawę interaktywną z tzw. teką wyobraźni lub wieczór autorski z niespodzianką dla wszystkich, nawet dla samego pisarza – nietypową grą w legendy, żywą baśnią i literacką prowokacją dla naszych gości.

Tam, gdzie mieszkają jaroszki i utopce

– czyli baśniowa mapa regionu

Str. 37-39

Biblioteki w działaniu

Zofia Klimaniec

Tam, gdzie mieszkają  jaroszki i utopce

Zapraszamy do wspólnej nauki i zabawy, której efektem będzie baśniowa mapa regionu. Do jej powstania wystarczy nieco znajomości regionalnych baśni oraz wyobraźnia… a wtedy okoliczne wody i rzeki zamieszkają utopce, a góry – niebezpieczne smoki i śpiący rycerze.

Noc z… baśnią

Str. 40-41

Bliżej użytkownika

Magdalena Komór

Noc z… baśnią

Biblioteki podjęły się szlachetnej misji upowszechniania baśni, a te są nie tylko inspiracją do wielu ciekawych wydarzeń, ale też stanowią źródło świetnej zabawy – zarówno dla uczestników, jak i organizatorów.

Booklikes

Str. 42

Bliżej użytkownika

Beata Rozmiarek

Agnieszka Kajdaniak

Booklikes

Biblioteki muszą obecnie konkurować z różnego rodzaju formami rozrywki. Dlatego warto wybierać niestandardowe formy promocji czytelnictwa. Często z racji ograniczonego budżetu sięgamy po pomysły bazujące na naszych zbiorach i ich promocji czy wszelkiego rodzaju wystawach tematycznych, okolicznościowych i humorystycznych. „Booklikes” jest akcją podobną w formie.

Krótka piłka do…

Wywiad z Joanną Bartosik

Str. 43-45

Kwadrans na kawę

Ewelina Blaut

Krótka piłka do…

Rozmowa z ilustratorką i graficzką Joanną Bartosik.

5 książeczek dla maluszka

Str. 46

Spis książek

Aleksandra Sobańska

5 książeczek dla maluszka

5 popularnonaukowych tytułów dla dzieci i młodzieży

Str. 47

Spis książek

Aleksandra Sobańska

5 popularnonaukowych tytułów dla dzieci i młodzieży
Top